Anna Bińkowska „Cienie” – kryminał retro z warszawskim tłem.

 „Cienie” Anny Bińkowskiej to kryminał retro osadzony w Warszawie lat 20., w której eleganckie salony i szerokie aleje kontrastują z małymi uliczkami i półświatkiem przestępczym. Punktem wyjścia fabuły jest brutalne morderstwo młodej dziewczyny, które okazuje się powiązane z szerszym procederem – handlem ludźmi, głównie wywozem młodych kobiet do domów publicznych za oceanem. To temat, który pojawiał się już w literaturze kryminalnej, jednak Bińkowska próbuje nadać mu lokalny, warszawski kontekst społeczny i obyczajowy.

Autorka przedstawia miasto w kontrastach: z jednej strony bogata elita prowadząca życie towarzyskie, z drugiej zwykli ludzie – pokojówki, asystenci, damy do towarzystwa – a także brutalny świat przestępczy. Warszawa w „Cieniach” nie jest tylko tłem – ulice, place i reprezentacyjne aleje stają się areną zbrodni i miejscem, w którym napięcie pomiędzy różnymi warstwami społecznymi jest wyraźnie odczuwalne. W tle pojawiają się także wątki dotyczące praw kobiet, co dodaje powieści głębi i pozwala spojrzeć na tamte czasy z szerszej perspektywy społecznej.

Centralną postacią jest ekscentryczna wdowa, pani pułkownikowa, której pieniądze dają swobodę, niezależność i możliwość realizowania własnych pomysłów – drogie stroje, samochód, ekstrawaganckie zachowania. To ona decyduje się na prywatne śledztwo w sprawie zaginionej dziewczyny, wspierana przez swojego asystenta. Wraz z nimi czytelnik odkrywa mechanizmy działania szajki handlującej ludźmi, a także funkcjonowanie ówczesnej policji, pokazanej jako instytucja uwikłana w korupcję i nierówne traktowanie obywateli.

Pod względem kryminalnym „Cienie” nie zachwycają. Intryga jest logiczna, ale proces dedukcyjny nie został szczególnie rozbudowany, a zwroty akcji nie zawsze zaskakują. Książka bardziej opiera się na klimacie i rekonstrukcji epoki niż na mistrzowskim budowaniu napięcia kryminalnego.

Podsumowując, „Cienie” to dobry, solidny kryminał retro dla czytelników zainteresowanych atmosferą międzywojennej Warszawy i tematyką społeczną, ale nie oczekujących wyrafinowanego śledztwa czy zaskakującej zagadki kryminalnej. Bińkowska sprawnie kreśli świat dwóch Warszaw – reprezentacyjnej i kryminalnej – i umiejętnie łączy elementy obyczajowe z wątkiem kryminalnym, tworząc powieść klimatyczną, choć nie przełomowym.